„O zdrowie dbamy, nosem oddychamy”

Praktyczne przygotowanie do prowadzenia programu oddechowego z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym

Szkolenie przygotowuje uczestników do świadomego i bezpiecznego wspierania prawidłowych nawyków oddechowych u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jego podstawę stanowi autorski Program Oddechowy „O zdrowie dbamy, nosem oddychamy”, którego głównym celem jest stopniowe budowanie u dzieci świadomości oddechu oraz utrwalanie nawyku spokojnego oddychania przez nos.

Program łączy wiedzę dotyczącą fizjologii oddychania, rozwoju funkcji prymarnych i profilaktyki miofunkcjonalnej z formami aktywności dostosowanymi do możliwości małego dziecka. Nauka odbywa się poprzez ruch, muzykę, rytm, doświadczenia sensoryczne, pracę plastyczną, obserwację własnego ciała oraz zabawę. Dzięki temu dzieci nie tylko poznają znaczenie oddychania nosowego, ale przede wszystkim uczą się wykorzystywać je w codziennych sytuacjach: podczas odpoczynku, zabawy, aktywności ruchowej, koncentracji, regulowania emocji i przygotowania do snu.

W trakcie szkolenia uczestnicy poznają strukturę dziesięciomiesięcznego programu obejmującego cztery spotkania w każdym miesiącu. Omówione zostaną kolejne etapy wprowadzania dzieci w tematykę oddychania – od poznania dróg oddechowych i pracy przepony, przez różnicowanie oddychania nosem i ustami, aż po kształtowanie prawidłowej pozycji spoczynkowej jamy ustnej, rozwijanie świadomości oddechu podczas ruchu oraz wykorzystywanie spokojnego oddechu w samoregulacji.

Integralną częścią szkolenia będzie praktyczna praca z kartami zabaw oddechowych, które mogą być wykorzystywane zarówno podczas realizacji całego programu, jak i w codziennej pracy indywidualnej oraz grupowej. Uczestnicy poznają sposoby dobierania zabaw do wieku, możliwości i potrzeb dzieci, a także nauczą się modyfikować ćwiczenia tak, aby były atrakcyjne, bezpieczne i możliwe do zastosowania w przedszkolu, szkole, gabinecie terapeutycznym oraz w domu.

Szkolenie nie ogranicza się do omówienia gotowych scenariuszy. Przygotowuje również do samodzielnego tworzenia zajęć inspirowanych programem, łączenia ćwiczeń oddechowych z aktywnością ruchową, logopedyczną, sensoryczną i edukacyjną oraz planowania systematycznej pracy z dzieckiem. Szczególna uwaga zostanie poświęcona temu, jak przekazywać dzieciom wiedzę o oddychaniu prostym, zrozumiałym językiem, bez wywoływania napięcia i nadmiernej koncentracji na samym akcie oddechu.

Cele szkolenia

Celem szkolenia jest przygotowanie uczestników do:

• realizacji Programu Oddechowego „O zdrowie dbamy, nosem oddychamy”;
• prowadzenia atrakcyjnych zajęć oddechowych dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym;
• rozpoznawania podstawowych cech prawidłowego i nieprawidłowego toru oddechowego;
• wspierania nawyku oddychania przez nos w spoczynku i podczas aktywności;
• rozwijania świadomości pracy przepony oraz spokojnego, cichego oddechu;
• utrwalania prawidłowej pozycji spoczynkowej warg i języka;
• wykorzystywania oddechu w regulacji emocji, koncentracji, odpoczynku i przygotowaniu do snu;
• prowadzenia obserwacji dziecka oraz rozpoznawania sytuacji wymagających konsultacji ze specjalistą;
• angażowania rodziców w utrwalanie prawidłowych nawyków oddechowych w domu;
• samodzielnego konstruowania zajęć na bazie programu i kart zabaw oddechowych.

Zakres tematyczny szkolenia

Podczas szkolenia omówione zostaną między innymi:

1. Podstawy fizjologii oddychania u dziecka
   • rola nosa i górnych dróg oddechowych;
   • praca przepony;
   • znaczenie spokojnego oddychania w spoczynku;
   • różnice między oddychaniem nosowym i ustnym.
2. Znaczenie oddychania nosowego dla rozwoju dziecka
   • rozwój twarzoczaszki i zgryzu;
   • pozycja spoczynkowa języka i warg;
   • zdrowie jamy ustnej;
   • jakość snu i regeneracji;
   • koncentracja, aktywność i samoregulacja;
   • odporność i komfort funkcjonowania dziecka.
3. Założenia Programu „O zdrowie dbamy, nosem oddychamy”
   • struktura programu na dziesięć miesięcy;
   • cztery spotkania w każdym miesiącu;
   • stopniowanie poziomu trudności;
   • stałe elementy scenariusza;
   • praca z kartami do indywidualnych segregatorów dzieci;
   • utrwalanie materiału w przedszkolu, szkole i w domu.
4. Metodyka prowadzenia zajęć
   • rozmowa wprowadzająca w kręgu;
   • zabawy ruchowo-muzyczne i rytmiczne;
   • doświadczenia oddechowe i obserwacja ciała;
   • ćwiczenia z pomocami;
   • prace plastyczne i karty pracy;
   • dostosowanie poleceń do dzieci młodszych i starszych;
   • budowanie motywacji bez rywalizacji i presji.
5. Praktyczne wykorzystanie kart zabaw oddechowych
   • dobór kart do celu zajęć;
   • tworzenie krótkich rytuałów oddechowych;
   • wykorzystywanie kart podczas zajęć grupowych i indywidualnych;
   • łączenie zabaw z ruchem, muzyką, opowieścią i aktywnością sensoryczną;
   • modyfikowanie zabaw dla dzieci o zróżnicowanych potrzebach rozwojowych.
6. Współpraca z rodzicami
   • przekazywanie prostych zaleceń domowych;
   • organizacja zajęć otwartych;
   • wspieranie systematyczności bez przeciążania dziecka;
   • prowadzenie obserwacji nawyków oddechowych w domu;
   • sytuacje wymagające konsultacji laryngologicznej, logopedycznej, ortodontycznej lub fizjoterapeutycznej.
7. Planowanie własnych zajęć
   • tworzenie scenariusza na bazie programu;
   • określanie celu głównego i celów szczegółowych;
   • dobór zabawy, zadania w kręgu i karty pracy;
   • planowanie cyklu zajęć dla grupy;
   • przygotowanie rodzinnego wydarzenia podsumowującego program.

Forma szkolenia

Szkolenie ma charakter teoretyczno-warsztatowy. Uczestnicy będą wykonywać wybrane zabawy i ćwiczenia, analizować przykładowe scenariusze, pracować z kartami zabaw oddechowych oraz samodzielnie projektować fragmenty zajęć.

Wykorzystywane metody pracy:

• miniwykład;
• pokaz;
• warsztat praktyczny;
• analiza przypadków;
• praca indywidualna i w małych grupach;
• projektowanie scenariuszy;
• dyskusja i wymiana doświadczeń.

Adresaci szkolenia

Szkolenie przeznaczone jest dla:

• nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej;
• logopedów i neurologopedów;
• pedagogów i pedagogów specjalnych;
• terapeutów integracji sensorycznej;
• fizjoterapeutów;
• terapeutów zajęciowych;
• psychologów;
• specjalistów wczesnego wspomagania rozwoju;
• osób prowadzących zajęcia rozwojowe i profilaktyczne dla dzieci.

Uczestnik po szkoleniu

Po ukończeniu szkolenia uczestnik:

• zna założenia i strukturę Programu „O zdrowie dbamy, nosem oddychamy”;
• potrafi przeprowadzić kolejne zajęcia programu;
• umie korzystać z kart zabaw oddechowych;
• potrafi dobierać aktywności do wieku i możliwości dzieci;
• rozumie znaczenie oddychania nosowego dla rozwoju i funkcjonowania dziecka;
• potrafi wspierać prawidłową pozycję spoczynkową jamy ustnej;
• umie włączać ćwiczenia oddechowe do codziennych zajęć;
• potrafi zaplanować pracę indywidualną, grupową i domową;
• zna granice oddziaływań edukacyjnych i terapeutycznych oraz wie, kiedy skierować dziecko do dalszej diagnostyki;
• potrafi opracować własny scenariusz zajęć na bazie programu.

Materiały dla uczestników

Uczestnicy szkolenia otrzymają materiały wspierające realizację programu, w tym:

• opis struktury Programu Oddechowego;
• przykładowe scenariusze zajęć;
• propozycje wykorzystania kart zabaw oddechowych;
• wskazówki do prowadzenia ćwiczeń w grupie;
• propozycje zadań utrwalających dla dzieci i rodziców;
• schemat przygotowania własnego scenariusza;
• rekomendacje dotyczące organizacji segregatora dziecka i dokumentowania kolejnych etapów pracy.