Od 2026 roku nauczyciele wychowania przedszkolnego oraz specjaliści coraz częściej stają przed koniecznością przygotowania opinii o funkcjonowaniu dziecka zgodnie z nowymi przepisami prawa oświatowego. Sam formularz nie jest jednak największym wyzwaniem. Trudność pojawia się wtedy, gdy trzeba przełożyć codzienne obserwacje na profesjonalny opis zgodny z założeniami oceny funkcjonalnej i klasyfikacji ICF.
Wielu nauczycieli zadaje sobie podobne pytania:
- Co powinno znaleźć się w opinii?
- Jak opisać funkcjonowanie dziecka?
- Czy należy skupić się wyłącznie na trudnościach?
- Jakich sformułowań używać?
W tym artykule pokażemy, jak krok po kroku przygotować opinię, która będzie zgodna z obowiązującymi przepisami i jednocześnie będzie wartościowym źródłem informacji o dziecku.
Krok 1. Zacznij od systematycznej obserwacji dziecka
Podstawą dobrze przygotowanej opinii jest rzetelna obserwacja funkcjonowania dziecka w codziennych sytuacjach przedszkolnych.
Nie wystarczy opisać pojedynczego zachowania zauważonego podczas jednych zajęć. Warto uwzględnić obserwacje z różnych sytuacji, takich jak:
- zajęcia dydaktyczne,
- zabawa swobodna,
- kontakty z rówieśnikami,
- czynności samoobsługowe,
- aktywność ruchowa,
- współpraca z nauczycielami i specjalistami.
Im bardziej różnorodne będą obserwacje, tym pełniejszy obraz funkcjonowania dziecka uda się przedstawić.
Krok 2. Opisz mocne strony, a nie tylko trudności
Jednym z najczęściej popełnianych błędów jest koncentrowanie się wyłącznie na problemach.
Ocena funkcjonalna zakłada całościowe spojrzenie na dziecko. Oznacza to, że w opinii powinny znaleźć się informacje zarówno o trudnościach, jak i o mocnych stronach, zainteresowaniach oraz umiejętnościach, które mogą wspierać dalszy rozwój.
Takie podejście pozwala lepiej zaplanować działania wspierające oraz budować poczucie sprawczości dziecka.
Krok 3. Opisuj funkcjonowanie, a nie diagnozę
To jedna z najważniejszych zasad.
Opinia o funkcjonowaniu dziecka nie służy stawianiu diagnozy ani ocenie dziecka. Jej celem jest pokazanie, jak dziecko funkcjonuje w codziennym życiu przedszkola.
Zamiast pisać:
„Dziecko jest nadpobudliwe.”
lepiej opisać:
„Podczas zajęć wymagających dłuższego skupienia uwagi dziecko często zmienia aktywność i potrzebuje przypomnienia o wykonywanym zadaniu.”
Taki opis jest obiektywny, opiera się na obserwacji i dostarcza znacznie więcej informacji.
Krok 4. Uwzględnij obszary wynikające z klasyfikacji ICF
Nowe przepisy odwołują się do Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). Oznacza to, że opis powinien obejmować różne obszary funkcjonowania dziecka, między innymi:
- uczenie się i stosowanie wiedzy,
- zachowania społeczne i przystosowanie emocjonalne,
- porozumiewanie się,
- aktywność ruchową,
- dbanie o siebie.
Nie chodzi jednak o szczegółowe analizowanie każdego elementu klasyfikacji ICF, lecz o przedstawienie rzeczywistego funkcjonowania dziecka w tych obszarach.
Krok 5. Formułuj konkretne wnioski
Ostatnim etapem jest przygotowanie wniosków dotyczących dalszej pracy z dzieckiem.
Powinny one wynikać z całej przeprowadzonej oceny i wskazywać:
- jakie działania warto kontynuować,
- jakie formy wsparcia są potrzebne,
- jakie metody pracy przynoszą najlepsze efekty,
- jak rozwijać mocne strony dziecka.
Wnioski powinny być konkretne i możliwe do wykorzystania w codziennej pracy nauczycieli oraz specjalistów.
Najczęstsze błędy podczas przygotowywania opinii
Przy opracowywaniu opinii warto unikać kilku często spotykanych błędów:
- opisywania wyłącznie trudności,
- stosowania ogólnych, oceniających określeń,
- przepisywania diagnozy zamiast opisu funkcjonowania,
- pomijania mocnych stron dziecka,
- formułowania zbyt ogólnych wniosków.
Im bardziej konkretna i oparta na obserwacji będzie opinia, tym większą będzie miała wartość dla rodziców, nauczycieli oraz poradni psychologiczno-pedagogicznej.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Jeżeli chcesz lepiej zrozumieć zasady oceny funkcjonalnej oraz nauczyć się przygotowywać opinie zgodnie z nowym rozporządzeniem MEN i klasyfikacją ICF, zapraszamy na bezpłatne szkolenie online 4 września 2026, godz. 18:00:
„Ocena funkcjonalna w przedszkolu i szkole zgodnie z nowym Rozporządzeniem MEN i Klasyfikacją ICF”
Weź udział w bezpłatnym szkoleniu
Podczas szkolenia omawiamy nowe przepisy, wyjaśniamy zasady prowadzenia oceny funkcjonalnej oraz pokazujemy praktyczne przykłady przygotowywania dokumentacji.
Szukasz gotowego formularza?
Jeżeli zależy Ci na oszczędności czasu, przygotowaliśmy edytowalny formularz opinii o funkcjonowaniu dziecka zgodny z nowym rozporządzeniem MEN.
Pakiet zawiera:
- gotowy wzór opinii,
- instrukcję wypełniania krok po kroku,
- wskazówki do każdego punktu,
- praktyczne komentarze ekspertów,
- checklistę przed podpisaniem dokumentu,
- rozbudowany bank przykładowych sformułowań.
Dzięki temu przygotowanie profesjonalnej opinii staje się znacznie łatwiejsze i szybsze.
Zapraszamy do udziału w szkoleniu i skorzystania z gotowych materiałów, które pomogą bezpiecznie wdrożyć nowe wymagania w codziennej pracy!